Aleja Gwiazd. Marek Grechuta (7)

Marek Grechuta już od najmłodszych lat kochał muzykę i uczył się gry na fortepianie. Jednak wybierając kierunek studiów, postawił na architekturę na Politechnice Krakowskiej. W grudniu 1966 r. wraz z pianistą i kompozytorem Janem Kantym Pawluśkiewiczem założył grupę Anawa, dla której pisał teksty. Pierwsze kompozycje przyniosły mu dwie główne nagrody na Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie w 1967 r.

Rok później, na VI KFPP w Opolu, wykonał piosenkę „Serce” (muz. Jan Kanty Pawluśkiewicz, sł. Liliana Barańska, Andrzej Nowicki) i zawładnął sercami słuchaczy zgromadzonych w opolskim amfiteatrze. Nie tylko publiczność pokochała artystę. Doceniło go również jury, sprawiając, iż wielokrotnie triumfował na KFPP w Opolu. W 1969 r. na VII KFPP otrzymał nagrodę TVP za utwór „Wesele” (muz. Marek Grechuta, sł. Stanisław Wyspiański), a podczas IX KFPP w Opolu w 1971 r. został nagrodzony za piosenkę „Korowód” (muz. Jan Kanty Pawluśkiewicz, sł. Leszek Aleksander Moczulski).

W 2006 r. podczas XLIII KFPP odbył się koncert „Świat w obłokach” poświęcony twórczości Marka Grechuty. Jego piosenki zaśpiewali m.in.: Sławek Uniatowski, Zbigniew Wodecki, Jan Kanty Pawluśkiewicz, Krzysztof Kiljański, Kuba Badach, Natalia Kukulska, Anna Maria Jopek i Grzegorz Turnau.

Artysta z formacją Anawa nagrał dwie płyty: „Marek Grechuta & Anawa” oraz „Korowód”. W 1971 r. opuścił zespół, a następnie założył Grupę WIEM (W Innej Epoce Muzycznej), z którą stworzył również dwa albumy – „Droga za widnokres” i „Magia obłoków”.

Po rozwiązaniu współpracy z grupą WIEM Grechuta ponownie związał się zawodowo z Janem Kantym Pawluśkiewiczem. Owocem tej kolaboracji stał się muzyczny spektakl „Szalona lokomotywa”, którego premiera odbyła się w 1977 r. w Krakowie. Piosenki skomponowane do tekstów Stanisława Ignacego Witkiewicza – Witkacego zostały także zarejestrowane na płycie, a śpiewany wiersz pochodzący ze spektaklu – „Hop, szklankę piwa” (muz. Marek Grechuta, Jan Kanty Pawluśkiewicz, sł. Stanisław Witkiewicz) zdobył I miejsce na XV KFPP w Opolu w 1977 r. W połowie lat 70. artysta rozpoczął wieloletnią współpracę z krakowską Piwnicą pod Baranami.

Jego największe przeboje to m.in. „Dni, których nie znamy” (muz. Marek Grechuta, Jan Kanty Pawluśkiewicz, sł. Marek Grechuta), „Korowód”, „Będziesz moją panią” (muz. i sł. Marek Grechuta), „Nie dokazuj” (muz. Jan Kanty Pawluśkiewicz, sł. Marek Grechuta) czy „Świecie nasz” (muz. Jan Kanty Pawluśkiewicz, sł. Marek Grechuta).

Artysta był także autorem muzyki do spektakli teatralnych i filmów. Jako aktor pojawił się m.in. w filmie „Polowanie na muchy” (reż. Andrzej Wajda, 1969) i w spektaklu „Kocham cię za to, że kochać cię muszę” (reż. Andrzej Maj, 1981). Wydał kilka zbiorów poezji, zajmował się również malarstwem.

Jest laureatem wielu nagród branżowych i odznaczeń państwowych. Otrzymał m.in.:

– dwie statuetki Fryderyka – Złotego Fryderyka za całokształt twórczości oraz Fryderyka w kategorii Album Roku za reedycję serii „Świecie nasz” (2001),

– Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005),

– Grand Prix (Nagrodę Prezesa TVP) na Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu w 2006 roku za całokształt twórczości, a także Nagrodę im. Karola Musioła za wybitne osiągnięcia w popularyzacji polskiej piosenki (wyróżnienia w imieniu artysty odebrała jego żona),

– Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (przyznany mu pośmiertnie w październiku 2006 r.).

W czerwcu 2006 r. gwiazdę Marka Grechuty w opolskiej Alei Gwiazd Polskiej Piosenki odsłonił kompozytor wielu przebojów artysty Jan Kanty Pawluśkiewicz.

Fot. Roman Hlawacz