Fitch: Opole można porównać do włoskich miast – Rzymu i Mediolanu

Fitch potwierdza Samodzielny Profil Kredytowy Opola na poziomie „BBB+” i stabilną perspektywę finansową miasta. Jednocześnie rating krajowy miasta to AA+ z perspektywą stabilną.

W najnowszym raporcie z 6 marca 2026 agencja ratingowa Fitch potwierdza stabilizację profilu finansowego Opola. Samodzielny Profil Kredytowy Opola na poziomie „bbb+” wynika ze średniej oceny profilu ryzyka Miasta oraz profilu finansowego w górnym przedziale kategorii „a”.

W ocenie Fitch dochody Opola są dość stabilne i ich wzrost w znacznej mierze odpowiada wzrostowi krajowego PKB. Głównym źródłem dochodów są podatki dochodowe od osób fizycznych (PIT) i prawnych, które w 2025r. stanowiły 43% dochodów ogółem. Agencja oczekuje, że do 2030r. ich udział wzrośnie do około 47%. Podatki te są w sposób umiarkowany podatne na zmiany wynikające z przebiegu cyklu gospodarczego. Transfery z budżetu państwa stanowiły 21% dochodów w 2025r., a podatek od nieruchomości (najważniejszy podatek lokalny) 12%. Oba źródła dochodów są uzależnione od inflacji.

Po zmianach prawnych w 2025r. Fitch przewiduje umiarkowany wzrost dochodów ogółem. W latach 2026–2030 tempo wzrostu wyniesie zdaniem agencji 3%–4% średnio rocznie, w porównaniu do 5,5% tempa zaobserwowanego w latach 2021–2025. Dochody operacyjne powinny być bardziej stabilne i przewidywalne niż w poprzednich latach, kiedy wsparcie doraźne z budżetu państwa utrudniało planowanie budżetu.

Główne obszary wydatków Opola – oświata, świadczenia rodzinne i opieka społeczna, administracja oraz transport publiczny – są zdaniem agencji w sposób umiarkowany podatne na zmiany wynikające z przebiegu cyklu gospodarczego. Miasto dotychczas skutecznie ograniczało tempo wzrostu wydatków. Fitch przewiduje, że  wydatki operacyjne będą rosły zasadniczo zgodnie ze wzrostem dochodów operacyjnych. Niższa inflacja i stopy procentowe zmniejszyły presję na wydatki w kluczowych obszarach, choć presja płacowa – szczególnie w sektorze oświaty – utrzymuje się. Zdaniem Fitch wydatki majątkowe w latach 2026- 2030 będą stanowić średnio 14% wydatków ogółem, w porównaniu do 18% w latach 2021- 2025. Mogą one jednak wzrosnąć, jeśli Miasto pozyska dodatkowe finansowanie bezzwrotne.

W raporcie Fitch podkreśla, że Opole musi przestrzegać reguły zrównoważonego budżetu. Zadania obligatoryjne stanowią 70%–90% wydatków ogółem, co powoduje umiarkowaną elastyczność wydatków bieżących. Miasto kontynuuje działania optymalizacyjne, w szczególności w sektorze oświaty (41% wydatków ogółem w 2025r.), a także dąży do obniżenia kosztów odsetkowych (2%) poprzez refinansowanie najdroższych pożyczek i kredytów. Wydatki majątkowe (13%) są bardziej elastyczne, ponieważ składają się z wielu mniejszych projektów, które można etapować lub odłożyć w czasie. Elastyczność wydatków majątkowych maleje po pozyskaniu dotacji bezzwrotnych.

Wynagrodzenia i pochodne są zazwyczaj mało elastyczne i są umiarkowane. W latach 2021–2025 stanowiły średnio 41% wydatków ogółem. Niemniej, ich udział wzrósł z 35% w 2021r. do 46% w 2025r., głównie w latach 2023–2024. Wydatki na wynagrodzenia wzrosły o 13% (2023r.) i o 28% (2024r.), w związku z podwyżkami płacy minimalnej w warunkach wysokiej inflacji oraz 30% wzrostem wynagrodzeń nauczycieli w 2024r. Wynagrodzenie nauczycieli spowodowały, że wzrosły także płace dla pozostałego personelu pracującego w tym sektorze. Wyższy wzrost widoczny był także w 2025r., gdzie wyniósł 11%, jednak oczekujemy że w latach 2026–2030 tempo spowolni wraz z niższą inflacją oraz kontynuacją działań optymalizacyjnych Miasta.

W opinii Fitch zadłużenie spółek miejskich będzie wzrastać do 2030r., ale ryzyko dla budżetu Miasta jest ograniczone.

Według prognozy Fitch nastąpi poprawa  nadwyżki operacyjnej Miasta z 72 mln zł w 2025r. do 117 mln zł do 2030r., a zadłużenie ogółem netto wzrośnie do 1.132 mln zł (z 607 mln zł), głównie z uwagi na wydatki majątkowe oraz rozważany projekt, który ma być realizowany przez spółkę miejską.

Zdaniem Fitch wskaźnik poziomu zadłużenia (zadłużenie ogółem netto do dochodów operacyjnych) wzrośnie, ale pozostanie poniżej 65% (39,5% w 2025r.), co jest spójne z wynikiem w kategorii „aa”.

Jednocześnie Fitch potwierdził rating krajowy Opola na poziomie „AA+(” z Perspektywą Stabilną, Rating krajowy na tym poziomie odzwierciedla dobrze zdywersyfikowaną gospodarkę lokalną Miasta, jego rolę jako ośrodka administracyjnego, edukacyjnego i kulturalnego oraz strukturę dochodów wynikających ze statusu miasta na prawach powiatu.

Opole wypada korzystnie na tle miast, takich jak Rybnik, Częstochowa i Chorzów, które mają „średni” profil ryzyka oraz SCP odpowiednio na poziomie „bbb+”, „bbb” i „bbb-”. Miasta w Polsce z oceną „bbb” zazwyczaj wykazują podobne poziomy wskaźników spłaty zadłużenia.

W ujęciu międzynarodowym Opole można porównać do włoskich miast metropolitalnych Rzymu i Mediolanu, które również mają „średni” profil ryzyka, ale znacznie mocniejsze wskaźniki spłaty zadłużenia. Ich ratingi są jednak ograniczone ratingiem państwa na poziomie „BBB+”