Gwiazdozbiór opolskich kobiet

Rok temu ukazał się „Leksykon opolanek”, który cieszył się tak dużą popularnością, że autorki przygotowały już część drugą. Spotkanie autorskie odbędzie się 9 stycznia o godz. 17:00 w sali spotkań Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej przy ul. Piastowskiej 18. Wezmą w nim udział twórczynie kolejnej części leksykonu: Anna Pobóg-Lenartowicz, Katarzyna Mazur-Kulesza, Aleksandra Starczewska-Wojnar i Małgorzata Lis-Skupińska.

– Odbiór pierwszej części przerósł nasze najśmielsze oczekiwania. Tłumy na spotkaniach autorskich, setki pobrań online, dziesiątki rozmów z mediami. Ale najbardziej zapadły nam w pamięć spotkania z rodzinami opisywanych kobiet. Często okazywało się, że żyją bliscy, o których istnieniu nie miałyśmy pojęcia, a informacje o samej bohaterce zdobywałyśmy z ogromnym trudem – wspomina Anna Pobóg-Lenartowicz.

I właśnie taki oddolny odzew sprawił, że powstał drugi tom.

– Zostałyśmy do tego „zmotywowane” przez samych opolan. Na każdym spotkaniu padały nazwiska kolejnych kobiet, o których koniecznie trzeba napisać. Do tego liczne maile. W pewnym momencie stało się jasne, że to przedsięwzięcie musi być kontynuowane – dodaje Aleksandra Starczewska-Wojnar.

Autorki dysponowały listą ponad 200 nazwisk, która dodatkowo rozrosła się o kolejne zgłoszenia. Musiały jednak pozostać przy założeniu stu biogramów.

– Postawiłyśmy na kryterium wieku – minimum 65 lat – bo miałyśmy świadomość, że to może być ostatnia szansa, by z tymi paniami porozmawiać, zobaczyć ich archiwa, zapisać ich wspomnienia. I niestety okazało się to słuszne – kilka z naszych bohaterek zmarło w ostatnich miesiącach – tłumaczy Katarzyna Mazur – Kulesza.

Podobnie jak wcześniej, uwzględniono kobiety urodzone w Opolu lub te, które tu działały i tworzyły. Wśród bohaterek są kobiety niezwykle zasłużone dla Opola i regionu. Na przykład Halina Bilik – kuratorka oświaty, ekonomistka, dyrektor szkoły; Helena Cięciel – nauczycielka i animatorka zespołów żywego słowa; oraz prof. Krystyna Czaja, wybitna chemiczka i była rektorka Uniwersytetu Opolskiego; czy Wiesława Piątkowska-Stepaniak, profesor i specjalistka w dziedzinie politologii i prasoznawstwa.

Znajdziemy też postaci bardzo zaangażowane społecznie: Stanisławę Giecewicz-Pilarską, posłankę i animatorkę kultury, oraz Rafaele Łukaszewicz „Ciocię Falę” – legendarną aktorkę opolskiego teatru lalek i ikoniczną pedagożkę. Nie zabraknie wybitnych sportsmenek i działaczek – jak Halina Grochowicz, trenerka łyżwiarstwa, czy Barbara Jeż-Klose, jedna z najwybitniejszych polskich piłkarek ręcznych lat 60. i 70. Pojawią się także kobiety, których życiorysy niosą ogromny ładunek historyczny i emocjonalny – jak Helena Agata Kamerska ps. „Halina”, sanitariuszka w Powstaniu Warszawskim. Nie zapomniano też o pasjach – jak Maria Markuszewska, instruktorka żeglarstwa i wychowawczyni harcerska.

To przekrój kobiet, które w różny sposób wpisały się w historię miasta. Wśród bohaterek znajdują się również liderki opolskiej edukacji – Irena Koszyk, historyczka i działaczka harcerska, oraz Teresa Jednoróg, założycielka Fundacji Dom Rodzinnej Rehabilitacji Dzieci z Porażeniem Mózgowym. Oraz osoby związane z polityką i samorządem: Danuta Jazłowiecka, posłanka, senator i europosłanka oraz prof. Dorota Simonides – folklorystka, profesor zwyczajna, doktor honoris causa Uniwersytetu Opolskiego, badaczka kultury ludowej Śląska oraz aktywna działaczka społeczna i polityczna.

W drugim tomie Leksykonu opolanek znajdą się również kobiety, które swoją twórczością rozsławiły Opole w całej Polsce, a często również poza jej granicami. Wśród nich są siostry Panas – jeden z najbardziej rozpoznawalnych żeńskich duetów wokalnych, który powstał w 1964 roku właśnie w Opolu. Anna Panas – swingująca wokalistka jazzowa, bluesowa i popowa, a także kompozytorka i autorka tekstów, ceniona za muzyczną inteligencję, charakterystyczny sceniczny styl oraz wyjątkową wrażliwość artystyczną. Ewa Panas-Drozdowska – piosenkarka, współtworząca wraz z siostrą duet, który na trwałe wpisał się w historię opolskiej muzyki. W leksykonie znalazła się również Elżbieta Zapendowska – uznana krytyczka muzyczna, specjalistka od emisji głosu i jedna z najbardziej rozpoznawalnych osobowości telewizyjnych w Polsce. Jej wieloletnia działalność pedagogiczna i estradowa miała ogromny wpływ na rozwój polskiej sceny muzycznej.