Liczba cudzoziemców ubezpieczonych w ZUS stale rośnie
Jeszcze 10 lat temu w opolskim oddziale ZUS było ubezpieczonych niecałe 7,2 tys. cudzoziemców. Na przełomie 2025/2026 roku na Opolszczyźnie przebywało już prawie 27,5 tys. zgłoszonych w ZUS obcokrajowców, co oznacza niemal 4-krotny wzrost. Jeszcze wyraźniejszą skalę wzrostu liczby ubezpieczonych cudzoziemców widać w danych, które zebrał ZUS z całego kraju.
– W polskim systemie ubezpieczeń społecznych wszystkie osoby, które są pracownikami, zleceniobiorcami, prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą są zobowiązane do opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Obcokrajowcy, którzy wykonują pracę w Polsce nie są traktowani wyjątkowo i dotyczą ich te same zasady – podkreśla Sebastian Szczurek, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa opolskiego.
Z najnowszych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że od 2016 r. liczba cudzoziemców wzrosła z 293,2 tys. do 1 mln 288,8 tys. w grudniu 2025 r. Oznacza to ponad 4-krotny wzrost liczby cudzoziemców, przy czym obywateli z krajów Unii Europejskiej przybyło w tym czasie 40 proc., natomiast obcokrajowców spoza UE prawie 5-krotnie.
Na przełomie 2025/2026 r. najliczniejszą grupę ubezpieczonych w ZUS stanowili obywatele Ukrainy – 857,1 tys. osób. Drugą co do wielkości byli ubezpieczeni deklarujący obywatelstwo białoruskie – 138,7 tys., trzecią gruzińskie – 26 tys., indyjskie – 25,1 tys. i kolumbijskie 19,5 tys. W przypadku Kolumbijczyków, między 2016 r., a 2026 r. ZUS odnotował prawie 144-krotny wzrost liczby osób zgłoszonych do ubezpieczeń z tego kraju.
W ostatniej dekadzie najwyższy wzrost cudzoziemców ubezpieczonych w ZUS miał miejsce między rokiem 2020 a 2021 – o 149,9 tys. oraz w latach 2021 i 2022 – o 188,2 tys.
Na koniec 2015 r. udział cudzoziemców w ogólnej liczbie ubezpieczonych w ZUS wynosił 1,2 proc., a w grudniu 2025 r. udział cudzoziemców sięgał już 7,9 proc.
W ostatnim 10-leciu udział ubezpieczonych w ZUS cudzoziemców z krajów Unii Europejskiej systematycznie spada. Z 10,8 proc. w 2016 r., do 3,4 proc. pod koniec 2025 r. Rośnie natomiast udział cudzoziemców z krajów spoza UE. W 2016 r. stanowili 89,2 proc. ogółu ubezpieczonych, a pod koniec 2025 r. już 96,6 proc. Największe zmiany dotyczą udziału obywateli z Ukrainy.
Więcej mężczyzn
Wśród cudzoziemców zgłoszonych do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dominują mężczyźni. Jednak w ostatnich latach odsetek mężczyzn zmniejszył się z 66 proc. w 2016 r., do około 59 proc. pod koniec grudnia 2025 r. Po raz pierwszy udział mężczyzn wśród ogółu ubezpieczonych spadł poniżej 60 proc. w 2022 r. Był to wynik napływu do Polski dużej liczby uchodźców z Ukrainy, których znaczną cześć stanowiły kobiety.
W grudniu 2025 r. spośród obywateli najliczniej ubezpieczonych w ZUS najniższy odsetek mężczyzn był wśród Ukraińców – 52,7 proc., a najwyższy wśród obywateli Indii – 87,7 proc.
W latach 2016-2025 w populacji cudzoziemców dominowały osoby w wieku 20-49 lat, jednak od 2021 r. widać spadek udziału tych osób. Odsetek ubezpieczonych cudzoziemców w wieku 20-49 lat w grudniu 2016 r. wynosił aż 85,1 proc., a w grudniu 2025 r. już tylko 80,4 proc.
Pod koniec minionego roku wśród cudzoziemców z krajów Unii Europejskiej osoby w wieku poniżej 25 lat stanowiły niemal dwukrotnie niższy odsetek niż w grupie cudzoziemców spoza krajów UE – odpowiednio 5 proc. i 9,7 proc. Z kolei odsetek obywateli krajów Unii Europejskiej w wieku powyżej 49 lat był wyższy niż w grupie cudzoziemców spoza krajów UE – odpowiednio 24,9 proc. i 17,1 proc.
Wśród obywateli Ukrainy najliczniejszą grupę stanowiły osoby w wieku 25-49 lat. W latach 2016-2024 ludzie w tym wieku to średnio 72,6 proc. ogółu ubezpieczonych Ukraińców. W grudniu 2025 r. odsetek ten nieco spadł i wyniósł 70,2 proc.
Większość to pracownicy z umową
W grudniu 2025 r. większość, bo 56,4 proc. zgłoszonych od ubezpieczeń w ZUS to właśnie pracownicy. Drugą pod względem liczności grupą były osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej – w grudniu 2025 r. to 36,2 proc. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność stanowiły niewielką, bo 7,1 proc. część cudzoziemców. Natomiast udział cudzoziemców zgłoszonych jako osoby bezrobotne wyniósł w ostatnim czasie poniżej 0,5 proc.
W ostatnim czasie największe zmiany nastąpiły w strukturze obywateli Kolumbii i Indii. Wśród Kolumbijczyków udział zatrudnionych na podstawie umowy o pracę zmniejszył się z 73,5 proc. w grudniu 2016 r. do 16,9 proc. w grudniu 2025 r. Wśród obywateli Indii udział osób z umową o pracę zmniejszył się z 83,9 proc. w grudniu 2016 r. do 55,2 proc. w grudniu 2025 r.
Od grudnia 2016 r. we wszystkich województwach systematycznie rosła liczba ubezpieczonych cudzoziemców. W 2020 r. po raz pierwszy liczba ta zaczęła nieznacznie spadać w województwie świętokrzyskim. Następne niewielkie spadki liczby obcokrajowców ZUS obserwował w 2023 r. w trzech województwach: kujawsko-pomorskim, łódzkim i warmińsko-mazurskim, a w grudniu 2024 r. w kolejnych dwóch województwach: opolskim i podlaskim. Co ciekawe w grudniu 2025 r. liczba ubezpieczonych cudzoziemców znów wzrosła w każdym z województw.
W ostatniej dekadzie największą dynamikę wzrostu liczby ubezpieczonych cudzoziemców odnotowano w województwie podlaskim – 8-krotny wzrost liczby ubezpieczonych cudzoziemców, a najniższą w województwie małopolskim – 3,8-krotny wzrost.
Najwięcej obywateli Białorusi procowało w województwach: mazowieckim, wielkopolskim i podlaskim. Obywatele Indii wybierali najczęściej województwa: mazowieckie, małopolskie i łódzkie. Gruzini poza województwem mazowieckim, najczęściej zgłoszeni byli do ubezpieczeń społecznych w województwach wielkopolskim i śląskim. Wśród obywateli Kolumbii największy odsetek pracował w województwach: mazowieckim, małopolskim i wielkopolskim, a obywatele Ukrainy podejmowali najczęściej pracę w województwach: mazowieckim, dolnośląskim i wielkopolskim.
Opolszczyzna
– Pod koniec 2016 roku w bazie opolskiego oddziału ZUS było zgłoszonych dokładnie 7163 obywateli z innym paszportem niż polski. Na przełomie 2025/2026 roku już niemal 4 razy więcej, bo 27 439 osób. Chociaż województwo opolskie jest regionem z najniższą liczbą ludności, to odsetek ubezpieczonych obcokrajowców wcale nie jest najskromniejszy. Obecnie mieszka tutaj 2,1 procent ogółu cudzoziemców, podczas gdy w ludniejszych regionach ten odsetek jest niższy – informuje Sebastian Szczurek, rzecznik prasowy ZUS w regionie.
Dla porównania – w województwie podkarpackim ten odsetek to 1,5 proc. , na Podlasiu – 2,2 proc., w województwie świętokrzyskim 0,9 proc., a warmińsko-mazurskim 1,1 proc.
Województwo opolskie wyróżnia też wysoki odsetek ubezpieczonych Kolumbijczyków. Pod koniec 2025 r. w Polsce ZUS rejestrował około 19,5 tys. obywateli tego kraju, z czego ponad 1000 było ubezpieczonych w opolskich placówkach ZUS. Było to około 5,5 proc. ogółu Kolumbijczyków legalnie zatrudnionych w Polsce.
Charakterystyka według zawodu
W grudniu 2025 r. wśród cudzoziemców mężczyźni najczęściej zatrudnieni byli w zawodach należących do grup: robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – około 30 proc., operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń – 24 proc. oraz pracownicy wykonujący prace proste – prawie 17 proc. Wśród kobiet dominowały zawody należące do grup: pracownicy wykonujący prace proste – prawie 32 proc., pracownicy usług i sprzedawcy – blisko 18 proc. oraz specjaliści, niecałe 13 proc.
Składki cudzoziemców
Z każdym rokiem rośnie miesięczny przypis składek za cudzoziemców na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W 2016 r. odsetek tego przypisu stanowił 1,5 proc., a pod koniec grudnia 2025 r. było to już 6,2 proc.
Łączny roczny przypis składek za cudzoziemców na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w 2025 r. wyniósł 21,5 mld zł.
