Urodziny Elektrowni, czyli od projektu do potęgi

Z „Kronik miejskich Opola”: „8 sierpnia 1973 roku rozpoczęto budowę dzisiejszej Elektrowni Opole (początkowo miała się nazywać „Górna Odra”). I tu ciekawostka, bo szybko natrafiono na sensacyjne znalezisko archeologiczne – starożytną osadę hutniczą z okresu wpływów rzymskich datowaną na III wiek.

Tak naprawdę w 1973 roku jeszcze niczego nie budowano, w małym budyneczku w Czarnowąsach dopiero przygotowywano przyszłą inwestycję. Mieścił się on przy drodze, gdzie dziś jest boisko szkolne. Społeczność lokalna mocno wtedy protestowała, obawiając się o zanieczyszczenie powietrza. Gdy kilkadziesiąt lat później, w ramach powiększenia Opola Elektrownia znalazła się w granicach stolicy województwa, protestowali jeszcze głośniej…

W 1975 roku rozpoczęto prace przy wykopie fundamentów pod komin. Trzy lata później zakończono budowę ujęcia wody dla elektrowni na rzece Mała Panew w Czarnowąsach. W latach 80. XX wieku media rozpisywały się, że inwestycja ma być zakończona w 1988 roku.

A miały jeździć tam trolejbusy

W Opolu planowano nawet wtedy zastąpić autobusy miejskie trolejbusami, które dojeżdżałyby do elektrowni. Za chwilę jednak PRL „spadł w przepaść”, a razem z nim pomysł na trolejbusy. I tu jeszcze jedna ciekawostka, bo podobnie było pod koniec XIX wieku z ideą uruchomienia komunikacji tramwajowej w Opolu. Linia Opole – Prószków miała ułatwić transport między dworcem a Królewskim Instytutem Pomologicznym. Wybrano nawet trasę, która wiodła kolejno przez: Oppeln Hbf (Opole Główne) – Krakauerstraße (ul. Krakowska) – Regierung Platz (Plac Wolności) – Kirchstraße (ul. Katedralna) – Breslauer Platz (Plac Piłsudskiego) – Kräutereistraße (ul. Spychalskiego) – Szczepanowice – Wójtowa Wieś – Winów – Górki – Chrząszczyce – Złotniki – Prószków. Ten projekt również nie doczekał się realizacji i do dzisiaj jeździmy tradycyjnie, czyli autobusami.

Flagowy projekt energetyczny III RP

Wracając do Elektrowni Opole, to inwestycja nabrała właściwego rozpędu w III RP, na początku lat 90. XX wieku. Pierwsze cztery bloki energetyczne, każdy o mocy około 380 MW, zostały uruchomione w latach 1993-1997. Decyzja o rozbudowie elektrowni o dwa kolejne potężne bloki energetyczne 5 i 6 znacząco zwiększyła moc produkcyjną zakładu, ale także wprowadziła najnowsze dostępne technologie. Mówi się nawet, że budowa dwóch ostatnich bloków to jak postawienie nowej elektrowni. Inwestycja pochłonęła ponad 11,5 miliarda złotych, co czyni ją jednym z największych projektów energetycznych zrealizowanych w Polsce w ostatnich dekadach.

Prąd dla milionów płynie z Opola

Elektrownia Opole do dzisiaj jest jednym z filarów polskiego systemu energetycznego. Kluczowym obiektem należącym do PGE Polska Grupa Energetyczna, który odgrywa nieocenioną rolę w zapewnieniu stabilnych dostaw energii elektrycznej dla milionów Polaków. Trzecią co do wielkości elektrownią w Polsce. Większe są tylko w Bełchatowie i Kozienicach. Zaspokaja około 8 procent krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Wyprodukowany w Opolu prąd zaspokaja potrzeby około czterech milionów gospodarstw domowych.

Kalendarium

1973 – początek inwestycji

1975 – rozpoczęcie wykopu pod fundament komina

1978 – zakończenie budowy ujęcia wody dla elektrowni na rzece Mała Panew w Czarnowąsach

1993 – synchronizacja bloku nr 1 z Krajowym Systemem Energetycznym

1994 – 1997 – uruchomienie i synchronizacja kolejnych trzech bloków energetycznych

2007 – utworzenie PGE Polskiej Grupy Energetycznej, w skład której wchodzi Elektrownia

2012 – konsolidacja Elektrowni ze spółką PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A

2019 – oddanie do eksploatacji bloku nr 5 (maj)

2019 – oddanie do eksploatacji bloku nr 6 (wrzesień)

Tekst Dariusz Król

Zdjęcia Fotopolska

Początki budowy elektrowni. Rok 1973. Widok w kierunku zachodnim. Po prawej stronie kadru zabudowania Dobrzenia Małego. Borki po lewej stronie. W oddali linia kolejowa nr 277 Opole Groszowice – Wrocław Brochów na niej pociąg osobowy zbliża się do stacji Borki. Bliżej, na zdjęciu, odgałęzienie linii kolejowej do budowanej elektrowni Opole.

Elektrownia_2: Budowa komina

25 marca 1985. Na budowie jest Generalny wykonawca – Zakład Budowy Elektrowni w Opolu Kombinatu Budowy Elektrowni w Bełchatowie. Oprócz tego pracuje tam 12 przedsiębiorstw, a 54 zakłady z całego kraju dostarczają materiały, maszyny i urządzenia. Na zdjęciu montaż części ciśnieniowej I bloku energetycznego i montaż konstrukcji nośnej II bloku.